Expressive art therapy

Ο κυκλικός χρονος

Ο κυκλικός χρονος

              Εμείς στη Δύση μάθαμε πως ο χρόνος κυλά μονάχα προς μία κατεύθυνση και πως το μέλλον βρίσκεται πάντα εμπρός ενώ το παρελθόν πάντα πίσω μας. Εδώ πρόκειται για ένα μονοδιάστατο χρόνο που κυλά γραμμικά συνεχώς παρακάτω πάνω στον ασήμαντο ρυθμό της ημέρας και της νύχτας. Όμως ο χρόνος δεν πετά σαν βέλος μόνο προς εκείνη την κατεύθυνση. Στρέφεται και σαν τροχός. Για το λόγο αυτό ο μη γραμμικός, πολυδιάστατος χρόνος θεωρείται ιερός. Εδώ το μέλλον εμπλέκεται στο παρόν για να μας καλέσει κοντά του και μπορούμε να αλλάξουμε γεγονότα που έχουν ήδη συντελεστεί.
             Η βασική αρχή λειτουργίας του γραμμικού χρόνου είναι η αιτιότητα ή αλλιώς η αρχή της αιτίας και του αποτελέσματος, πάνω στην οποία στηρίζονται οι μοντέρνες επιστήμες: πρώτα συμβαίνει αυτό και γι’αυτό ακολούθως συμβαίνει εκείνο. Αιτιότητα σημαίνει πως το παρελθόν ρέει συνεχώς μέσα στο παρόν και το επηρεάζει. Πιστεύουμε πως σήμερα μας πάνε όλα τόσο άσχημα, επειδή οι γονείς μας δε νοιάστηκαν αρκετά για εμάς ή επειδή προερχόμαστε από μία σειρά προβληματικών προγόνων. Αν όμως ξεκινάμε από την ιδέα πως ο χρόνος είναι κυκλικός και κινείται σαν ένας τροχός, τότε η σημαντικότερη αρχή λειτουργίας είναι η συγχρονικότητα ή η «τυχαία» συνάντηση γεγονότων. Αυτό που χαρακτηρίζουμε ως σύμπτωση ή τύχη είναι ένας βασικός νόμος, όπως και η αιτιότητα. Οι Λάικα δίνουν το ίδιο μεγάλη σημασία στην σύμπτωση, του να ανταμώσουν για παράδειγμα «τυχαία» δύο άνθρωποι, όπως και στις αιτίες οι οποίες οδήγησαν στο να βρεθούν αυτοί οι άνθρωποι την ίδια ώρα στον ίδιο τόπο. Η συγχρονικότητα επιτρέπει μελλοντικές σχέσεις αιτιότητας και ενδιαφέρεται περισσότερο για το νόημα και το σκοπό ενός γεγονότος και όχι τόσο για την προέλευση του.
              Αν λοιπόν ο χρόνος κινείται προς περισσότερες από μία κατευθύνσεις, τότε και το μέλλον μπορεί να επέμβει στο παρελθόν και να μας τραβήξει προς το μέρος του, κατά τον ίδιο τρόπο που το παρελθόν μας σπρώχνει προς τα εμπρός. Δεν το κάνει όμως, απλά επειδή θεωρούμε το χρόνο ως γραμμικό. Οι Λάικα γνωρίζουν πως η αιτία ενός συμβάντος στο παρόν μπορεί κάλλιστα να βρίσκεται στο μέλλον. Με άλλα λόγια, κατά τις ημέρες που όλα τα φανάρια στο δρόμο προς τη δουλειά είναι κόκκινα, δε χρειάζεται να σκεφτείς πως θα ήταν καλά να είχες μείνει στο κρεβάτι επειδή τάχα το σύμπαν συνωμότησε ενάντια σ’ εσένα και τα σχέδια σου. Αντί για τη σκέψη αυτή, αναγνώρισε πως ζεις στον ιερό χρόνο και πως το σύμπαν επιδρά υπέρ σου. Φροντίζει να ξεκινήσει το τρένο με τρία λεπτά καθυστέρηση γιατί οφείλεις να το προλάβεις ή φροντίζει να ξεχάσεις να βάλεις το ξυπνητήρι ή να είναι όλα τα φανάρια κόκκινα, επειδή δεν πρέπει να προλάβεις το τρένο.
              Όταν βλέπουμε το χρόνο με αυτό τον τρόπο, δεν οργιζόμαστε ούτε αναρωτιόμαστε: «Πώς μπορούσα να είμαι τόσο χαζός και να χάσω το τρένο; Γιατί πρέπει να έχω τέτοια ατυχία;» Το άγχος μας μειώνεται δραματικά επειδή ακριβώς εμπιστευόμαστε το γεγονός πως τόσο η τύχη όσο και η ατυχία αποτελούν μέρος ενός μεγαλύτερου σχεδίου.

Close Menu